{"id":84433,"date":"2025-02-27T11:30:59","date_gmt":"2025-02-27T11:30:59","guid":{"rendered":"https:\/\/zergerler.az\/?p=84433"},"modified":"2025-02-27T11:32:49","modified_gmt":"2025-02-27T11:32:49","slug":"az%c9%99rbaycanda-almaz-hasilatina-n%c9%99zar%c9%99t-t%c9%99dbirl%c9%99ri-gucl%c9%99ndirilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zergerler.az\/?p=84433","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda almaz hasilat\u0131na n\u0259zar\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirilir"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Kimberli Prosesinin Sertifikatla\u015fd\u0131rma Sxemi&#8221; (Kimberley Process Certification Scheme, KPCS) &#8211; 2003-c\u00fc ild\u0259 BMT t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015f qanunsuz \u00e7\u0131xar\u0131lan v\u0259 Q\u0259rbi Afrikada qanuni h\u00f6kum\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparan qrupla\u015fmalar v\u0259 onlar\u0131n m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn silah al\u0131nmas\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n &#8220;qanl\u0131&#8221; almazlar\u0131n bazara daxil olmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan sxemdir. Bu ad sxemin haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin ke\u00e7irildiyi C\u0259nubi Afrika Respublikas\u0131n\u0131n &#8220;almaz paytaxt\u0131&#8221; kimi tan\u0131nan \u015f\u0259h\u0259rin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 verilib.<\/p>\n<p>2000-ci ilin may ay\u0131nda CAR, Botsvana v\u0259 Namibiyan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 emal edilm\u0259mi\u015f almaz istehsal\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 istehlak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 ticar\u0259t, k\u0259sim \u015firk\u0259tl\u0259rinin v\u0259 bir s\u0131ra QHT-l\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Kimberli \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 &#8220;m\u00fcnaqi\u015f\u0259&#8221; almazlar\u0131 probleminin h\u0259lli yollar\u0131n\u0131 tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7iribl\u0259r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs BMT t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nib v\u0259 BMT Ba\u015f Assambleya &#8220;m\u00fcnaqi\u015f\u0259li&#8221; almazlar\u0131n beyn\u0259lxalq ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ed\u0259n bir s\u0131ra q\u0259tnam\u0259l\u0259r q\u0259bul edib.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn KPSS-nin t\u0259sir dair\u0259si daha da geni\u015fl\u0259nir. Proses \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00fcnya almaz d\u00f6vriyy\u0259sinin 98 faiz\u0259 q\u0259d\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n ixrac-idxal \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na n\u0259zar\u0259t (sertifikatla\u015fd\u0131rma \u015f\u0259klind\u0259) t\u0259min edilir. KPSS-nin h\u0259r\u0259k\u0259tini t\u0259\u015fkilati v\u0259 maliyy\u0259 \u0259saslar\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n maraqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 proqnozla\u015fd\u0131rmaq olar.<\/p>\n<p>KPSS s\u0259dri bir il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 se\u00e7ilir. S\u0259dr informasiya m\u00fcbadil\u0259si i\u015finin t\u0259\u015fkilin\u0259, s\u0259n\u0259dl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131na, sessiyalararas\u0131 v\u0259 plenar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 cavabdehdir. S\u0259dr \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n KPSS-nin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l olunmas\u0131na n\u0259zar\u0259t edir. Sertifikatla\u015fd\u0131rma sxemind\u0259 ciddi uy\u011funsuzluq \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yoxlamalar t\u0259\u015fkil edilir. S\u0259drin katibliyi is\u0259 informasiya, texniki v\u0259 t\u0259\u015fkilati funksiyalar\u0131 yerin\u0259 yetirir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r r\u0259smi olaraq KPSS-nin institusionalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, daimi katibliyin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs ir\u0259li s\u00fcrm\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda KPSS-nin 49 \u00fczv\u00fc var (o c\u00fcml\u0259d\u0259n 27 d\u00f6vl\u0259ti t\u0259msil ed\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131) v\u0259 75 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir. Bu yax\u0131nlarda T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Meksika da KPSS-\u0259 qo\u015fulub. Daha 17 d\u00f6vl\u0259t proses\u0259 qo\u015fulmaq niyy\u0259tind\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 b\u0259yan edibl\u0259r, onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259ridir. KPSS-d\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131 m\u00f6vzular\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetir\u0259n statuslu QHT-l\u0259r (&#8220;Global Witness&#8221;, &#8220;Partnership Africa-Canada&#8221;, &#8220;World Diamond Council&#8221;) daha f\u0259al rol oynama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>KPSS-nin m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n icras\u0131n\u0131 yoxlamaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n icmal s\u0259f\u0259rl\u0259ri, n\u0259zar\u0259t missiyalar\u0131 v\u0259 yoxlamalar t\u0259\u015fkil edilir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k KPSS-\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r r\u0259smi olaraq Kimberli icmal missiyalar\u0131na d\u0259v\u0259t edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Emal edilm\u0259mi\u015f t\u0259bii almazlar\u0131n hasilat\u0131 v\u0259 ticar\u0259ti \u00fczr\u0259 statistik m\u0259lumat bazas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259hlili m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. Ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131n verilm\u0259sin\u0259 yana\u015fmalar\u0131nda m\u00fch\u00fcm f\u0259rql\u0259r var. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259qdim etdiyi ilkin statistik m\u0259lumatlar\u0131n analizinin \u0259sas meyarlar\u0131 v\u0259 metodologiyas\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sas t\u0259klifl\u0259r ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 t\u0259hlil metodologiyas\u0131n\u0131 sad\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 milli sertifikatlar olan ticar\u0259t m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 istinad n\u00f6qt\u0259si kimi q\u0259bul etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana g\u0259linc\u0259 is\u0259 3 sentyabr 2024-c\u00fc il tarixind\u0259 &#8220;Kimberli Prosesinin Sertifikatla\u015fd\u0131rma Sxemi&#8221;nin t\u0259tbiqi sah\u0259sind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131 Maliyy\u0259 Nazirliyinin, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0130qtisadiyyat Nazirliyinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259tinin v\u0259 &#8220;\u0130stehlak Mallar\u0131n\u0131n Ekspertizas\u0131 M\u0259rk\u0259zi&#8221; MMC-nin, &#8220;Az\u0259rGold&#8221; QSC-nin, Rusiya Federasiyas\u0131nda almaz yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si, almazlar\u0131n emal\u0131 v\u0259 ixrac\u0131 sah\u0259sind\u0259 ixtisasla\u015fan &#8220;Alrosa&#8221; SC-nin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259tinin tabeliyind\u0259 &#8220;\u0130stehlak Mallar\u0131n\u0131n Ekspertizas\u0131 M\u0259rk\u0259zi&#8221; MMC-d\u0259 ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilib. \u018fsas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131 &#8220;Kimberli Prosesinin Sertifikatla\u015fd\u0131rma Sxemi&#8221;nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 emal edilm\u0259mi\u015f t\u0259bii almazlar\u0131n d\u00f6vriyy\u0259sinin d\u00f6vl\u0259t t\u0259nziml\u0259nm\u0259si v\u0259 n\u0259zar\u0259ti, istifad\u0259 edil\u0259n r\u0259q\u0259msal h\u0259ll\u0259r olub.<\/p>\n<p>25 fevral 2025-ci ild\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev &#8220;Kimberli Prosesinin Sertifikatla\u015fd\u0131rma Sxemi&#8221;n\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qo\u015fulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda&#8221; S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 emal edilm\u0259mi\u015f almaz\u0131n gemoloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si \u00fczr\u0259 laboratoriyalar yarad\u0131lmal\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259\u015fkili olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Z\u0259rg\u0259rl\u0259r Assosiasiyas\u0131 \u0130dar\u0259 Hey\u0259ti s\u0259drinin m\u00fcavini, &#8220;Qiym\u0259tli metallar v\u0259 qiym\u0259tli da\u015flar&#8221; \u00fczr\u0259 Texniki Komit\u0259nin s\u0259dri R\u00f6v\u015f\u0259n \u018fmircanov s\u0259n\u0259din imzalanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyd edib ki, bu m\u00fch\u00fcm add\u0131m \u00f6lk\u0259nin almaz ticar\u0259tind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259y\u0259n beyn\u0259lxalq sertifikatla\u015fd\u0131rma mexanizmin\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan\u0131n Kimberli Prosesin\u0259 qo\u015fulmas\u0131 emal edilm\u0259mi\u015f almaz ticar\u0259tinin qanuni \u0259saslarla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini, almaz emal\u0131 v\u0259 z\u0259rg\u0259rlik s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131n\u0131, yerli istehsal\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 yeni istehsal sah\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Bununla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259nin idxal v\u0259 ixrac imkanlar\u0131 geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k, almaz bazar\u0131nda \u015f\u0259ffafl\u0131q v\u0259 n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndiril\u0259c\u0259k, yeni investisiya imkanlar\u0131 a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 beyn\u0259lxalq bazara inteqrasiya s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>S\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n eyni zamanda Az\u0259rbaycan\u0131n almaz v\u0259 z\u0259rg\u0259rlik s\u0259nayesinin inki\u015faf etdirilm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin bu sah\u0259d\u0259 regional m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, almaz emal\u0131 v\u0259 ticar\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq t\u0259nziml\u0259yici v\u0259 institusional bazan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan\u0131n bu proses\u0259 qo\u015fulmas\u0131 yerli v\u0259 xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7maqla yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259nin z\u0259rg\u0259rlik v\u0259 qiym\u0259tli da\u015flar sektorunda m\u00f6vqeyini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Kimberli Prosesin\u0259 qo\u015fulmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 almaz bazar\u0131n\u0131n qanuni v\u0259 \u015f\u0259ffaf qaydada t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259sas yaradacaq. Bu add\u0131m \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq bazarlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, qanunsuz ticar\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alacaq v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/respublika-news.az\/az\/news\/azerbaycanda-almaz-hasilatina-nezaret-tedbirleri-guclendirilir\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">respublika-news.az<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Every selector has the potential to have unintended side effects by targeting unwanted elements or clashing with other selectors. More surprisingly, our selectors may even lose out in the global specificity war, ultimately having little or no effect on the page at all. Any time we make a change to a CSS file, we need to carefully consider the global environment in which our styles will sit. No other front end technology requires so much discipline just to keep the code at a minimum level of maintainability.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":84389,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-84433","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84433"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84436,"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84433\/revisions\/84436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/84389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zergerler.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}